Conclusie

Je bent nu hier:

Conclusie schrijven

Hoofdstuk resultaten? Check! Nu alleen nog de conclusie maken, de samenvatting schrijven en dan is mijn scriptie eigenlijk wel af. Net op het moment dat je dat denkt, denk je misschien ook: maar heb ik toch net in het resultatenhoofdstuk al beschreven wat er uit mijn onderzoek komt? Moet ik dat dan bij de conclusies weer gaan herhalen? Dat kan toch niet de bedoeling zijn? Maar in de afstudeerhandleiding staat dat je in die conclusies geen nieuwe informatie mag presenteren.

Best verwarrend.

Gelukkig is wel duidelijk dat je in ieder geval twee dingen moet doen:

  1. De hoofdvraag van je onderzoek noemen
  2. De hoofdvraag van je onderzoek beantwoorden

Afstudeerhandleiding

Per opleiding en onderwijsinstelling kan het behoorlijk verschillen wat er in de conclusie nog meer van je verwacht wordt. Bekijk daarom voordat je begin met schrijven de afstudeerhandleiding en dan vooral het beoordelingsformulier voor de scriptie. Je kunt jezelf dan deze drie vragen stellen:

1. Hoe lang is de conclusie?

Is dat ongeveer 300 woorden net als bij een wetenschappelijk artikel? Of zijn het eerder drie pagina’s omdat de antwoorden op alle vijf de deelvragen er uitgebreid in horen te staan?

2. Bestaat het hoofdstuk alleen uit de conclusie?

Meestal wordt er op het hbo voor gekozen om in een hoofdstuk zowel de conclusies als de aanbevelingen te schrijven. Het kan ook zo zijn dat volgens de handleiding de conclusie en de discussie een hoofdstuk vormen.

Lees hier meer over de discussie en over het maken van aanbevelingen.

3. Zijn er bepaalde onderdelen verplicht?

Bij sommige opleidingen is het verplicht om voordat je antwoord geeft op je hoofdvraag eerst de deelvragen te beantwoorden. Andere opleidingen willen graag dat de conclusie zelfstandig leesbaar is. In dat geval wil je de lezer ook wat vertellen over de  aanleiding van het onderzoek en welke onderzoeksmethoden je hebt gebruikt.

Een hoop keuzes dus. Gebruik ons stappenplan als richtlijn, maar gebruik ook altijd de afstudeerhandleiding.

Stappenplan conclusie schrijven

  1. Beschrijf de aanleiding van het onderzoek voor de opdrachtgever en sluit die af met de hoofdvraag

Een conclusie wordt duidelijker en prettiger leesbaar als je de aanleiding van het onderzoek noemt. Een voorbeeld:

Slagerij Van Asdonk levert steeds meer producten aan lokale cateraars met een bezorgservice. De slagerij vraagt zich af of zij door het opzetten van een eigen catering en bezorgservice een hogere omzet kan realiseren. De afgelopen twee jaar is het aantal cateraars in de omgeving sterk gegroeid. Voordat Van Asdonk deze dienst wil aanbieden, wil zij daarom eerst onderzocht hebben hoe zij deze dienst het beste kunnen positioneren. Dit heeft geleid tot de volgende hoofdvraag:…

In dit voorbeeld is duidelijk om wat voor soort organisatie het gaat enwat voor de opdrachtgever de reden was om onderzoek te laten doen. Je ziet ook terug dat de vraag van de opdrachtgever: ‘zal ik een bezorgservice starten’, door de student wat is  aangepast richting zijn studie en vertaald is in een ‘positioneringsvraagstuk’. 

  1. Start met conclusies uit de literatuur

In het literatuurhoofdstuk van de scriptie ben je op zoek gegaan naar wat er vanuit de literatuur bekend was over je onderzoeksvraag. In je conclusie kun je dit kort samenvatten. Een paar mogelijkheden.

Volgens de literatuur is faalangst…. 

De docent moet bij de begeleiding van kinderen met faalangst rekening houden met vijf zaken…..

Om je als bedrijf te positioneren zijn de volgende vijf zaken belangrijk….

Uit onderzoek  blijkt dat een hogere motivatie onder medewerkers zorgt voor minder ziekteverzuim.

  1. Kies een getal tussen de vier en zeven

Nadat je hebt aangegeven wat je in de literatuur hebt gevonden, wil je de lezer vertellen wat de belangrijkste resultaten zijn uit je praktijkonderzoek. Maar hoe uitgebreid?

Bij Focus op Afstuderen gaan wij daar vaak in een korte sessie van twintig minuten mee aan de slag. Eerst laten wij de student een getal tussen de vier en de zeven kiezen. En dan stellen wij, als het antwoord vijf is, de vraag: wat zijn volgens jou de vijf belangrijkste resultaten van je onderzoek? En meestal lukt het de student om daar een snel en goed antwoord op te geven. Af en toe met een extra hulpvraag van ons zoals: “en is er uit de interviews nog iets belangrijks gekomen?” Daarna vatten wij puntsgewijs samen wat de student heeft gezegd. En  vervolgens puzzelen wij met de student op de beste volgorde voor het beschrijven van het antwoord op de hoofdvraag.

Tip: kies iemand uit die jou gaat interviewen over de conclusies van je onderzoeken die je helpt daar een logisch verhaal van te maken dat bestaat uit de vier tot zeven belangrijkste conclusies.

  1. Wat is er nog onduidelijk

Een conclusie bestaat niet alleen uit wat je wel gevonden hebt, maar ook uit wat je niet gevonden hebt. Leg uit op welke punten je onderzoek niet in staat is geweest om antwoord te geven op je onderzoekvraag.

Tip: Als er iets niet duidelijk is geworden uit je onderzoek, dan kun je daar vaak uitstekend een aanbeveling voor vervolgonderzoek voor schrijven.

  1. Sluit positief af

Eindigen met wat er niet duidelijk is aan je onderzoek, levert voor jou en de lezer geen prettig gevoel op. Dat wil je voorkomen. Misschien helpt het je om terug te denken aan de doelstelling van je onderzoek. Het was de bedoeling dat je onderzoek kennis op zou leveren. Hoewel dat niet op alle punten is gelukt,  ben je daar wel in geslaagd. Eindig daarom je conclusie met een of twee zinnen waarin je uitlegt dat het onderzoek bruikbaar is voor jouw opdrachtgever. Of benadruk op een andere manier de opbrengsten van je onderzoek.

Samengevat

-Leg de aanleiding van het onderzoek uit en maak duidelijk voor wat voor soort organisatie het onderzoek is gedaan (drie tot vier zinnen)

-Noem de hoofdvraag (één zin).

-Beschrijf in vier tot zes zinnen de input van de literatuur op jouw hoofdvraag.

-Geef de vier tot zeven belangrijkste conclusies uit je praktijkonderzoek weer (acht tot veertien zinnen).

-Beschrijf wat er niet helemaal duidelijk uit je onderzoek is gekomen (twee tot drie zinnen)

-Sluit af met benadrukken dat je onderzoek bruikbaar is voor de opdrachtgever en/of andere partijen (twee tot drie zinnen).