Scriptietips

Alle scriptietips van Focus op Afstuderen op een rij.
Je kan pas gaan schrijven als helder is wat er van je verwacht wordt. In deze kennisbank vind je per onderdeel van je scriptie uitgelegd wat er in moet komen.

verdedigen scriptie

Scriptie verdedigen -tips

Tips voor het verdedigen van je scriptie

Hoe bereid je je voor op je scriptie verdediging? Vaak hoor je dat het verdedigen van je scriptie slechts een formaliteit is, dat je het toch wel haalt. Dat is ook zo, maar je moet natuurlijk wel een verhaal hebben. Wij hebben onze tips voor je op een rijtje gezet.

Tip 1: Het is belangrijk om tijdens de presentatie enthousiast te zijn over je onderzoek. Je geeft een korte samenvatting: bedrijfsintroductie aanleiding, onderzoeksdoel, kort wat over de methoden, vooral je resultaten én aanbevelingen. Enthousiast afsluiten helpt daarbij. Je kan aan het eind (relatief) wat langer stilstaan bij de bruikbaarheid van je onderzoek voor de organisatie. Met welke zaken van je onderzoek gaat de opdrachtgever aan de slag? Wat is er nu al veranderd en wat gaat er nog gebeuren? Is het door het management opgepakt, wordt er in de toekomst geld voor uitgetrokken, word je zelf projectleider/medewerker van het vervolg van de opdracht? Dat soort dingen, dat je laat zien dat er echt wat mee gebeurt.

Tip 2: Vragen tijdens het verdedigen van je scriptie gaan meestal over twee dingen: onduidelijkheden in de tekst en de keuzes die je gemaakt hebt.

* Door zelf van tevoren de scriptie goed te lezen en geprint bij je te hebben, kun je het snelst reageren op onduidelijkheden.

Ook kan je een overzicht maken van de belangrijke keuzes die je hebt gemaakt in je onderzoek en voor jezelf goed duidelijk krijgen waarom je die keuzes hebt gemaakt. Niemand is feilloos: dus benoem vooral ook wat je achteraf beter of anders had kunnen doen. Veel vragen tijdens de verdediging gaan dus eigenlijk over het methoden hoofdstuk en het discussie hoofdstuk.

Tip 3: In dit kader gaat het dus ook over de betrouwbaarheid en validiteit van je onderzoek. Je kan die begrippen nog eens opzoeken, duidelijk krijgen voor jezelf wat die inhouden en op welke manier die zich verhouden tot jouw onderzoek.

Tip 4: Er kan specifiek voor jouw onderzoek nog wat gedoe zijn over een bepaald onderdeel. Bijvoorbeeld over het vormgeven van je vragenlijst of beroepsproduct. Het is slim als je over die gedeeltes specifiek kunt uitleggen hoe je het hebt aangepakt (welke stappen je hebt gezet, waarom je het iets anders bent gaan doen tijdens het onderzoek, wat je ervan geleerd hebt, welke keuzes je hebt gemaakt, welke dilemma’s je tegenkwam en wat de verbeterpunten zijn van je huidige aanpak).

Extra tip: Ook goed om in gedachten te houden. Je kunt best een keer tijdens de verdediging zeggen dat je iets niet weet, of er niet over na hebt gedacht o.i.d. Dan houd je het menselijk. Daar houden ze ook van.

Tot slot: De verdediging gaat -maar dat heb je vast al begrepen- dus niet om het verdedigen alsof je in een rechtszaal zit, maar om het goed kunnen toelichten van de keuzes in je onderzoek. En als dan ook nog eens duidelijk wordt welke waarde het onderzoek in de praktijk heeft, dan ben je eigenlijk al binnen.

Wil je een keer je presentatie oefenen en tips krijgen van onze experts? Dat kan. Vraag wat er mogelijk is.

 

Samenvatting

Zes onderdelen die in elke scriptie samenvatting thuishoren.

Bij een scriptie hoort een samenvatting die zowel compact als compleet is. Best een lastige klus! Er zijn zes onderdelen die in elke (management) samenvatting thuishoren. Die lichten wij graag voor je toe.

1. Waarom het onderzoek heeft plaatsgevonden

Om een samenvatting zelfstandig leesbaar te laten zijn, heb je meestal wel drie zinnen nodig om uit te leggen waarom het onderzoek heeft plaatsgevonden. Dus wat de aanleiding is van het onderzoek.

Tip: De naam van een organisatie maakt niet altijd duidelijk wat de organisatie doet. Het is handig om dat direct in de eerste alinea te vermelden.

2. Wat er is onderzocht

Het allerbelangrijkste van je scriptie samenvatting is dat je de hoofdvraag benoemt en beantwoordt. Wanneer je de hoofdvraag in de samenvatting uitschrijft, zorgt dat voor veel duidelijkheid bij de lezer. Wat doe je met de deelvragen bij de samenvatting? Aan de ene kant zorgt het noemen en beantwoorden van de deelvragen voor een volledig beeld. Aan de andere kant heb je daar meestal niet de ruimte voor.

3. Hoe het onderzoek is uitgevoerd

De meeste hbo-onderzoeken bestaan uit een literatuuronderzoek en een praktijkonderzoek. In de samenvatting kun je die tweedeling goed gebruiken.

In de literatuur is gezocht naar effectieve behandelmethoden voor schizofrene jongeren.  Uit de literatuur komt naar voren dat…

Je ziet hierboven dat in de eerste zin is verwerkt welke deelvraag in de literatuur is beantwoord. Door direct te vertellen wat het antwoord is op die vraag (zin 2) bespaar je veel ruimte.

Een zelfde soort combinatie kun je maken voor het praktijkonderzoek.

Door middel van semi-gestructureerde interviews met vijftien productiemedewerkers is onderzocht hoe zij de relatie met hun leidinggevende ervaren.

Je kunt in één zin vermelden wat je hebt onderzocht bij welke doelgroep en met welke onderzoeksmethode.

De samenvatting is niet de plaats om te verdedigen welke onderzoeksmethodes je hebt gekozen om te gebruiken. Wel wil je de lezer een beeld geven van de omvang van je onderzoek. Als je een enquête hebt gedaan wil je bijvoorbeeld graag toelichten hoe hoog je respons is.

4. Wat de resultaten zijn

Het verschil tussen resultaten en conclusies kan soms als je een samenvatting schrijft erg klein worden. Je kunt dan het idee hebben dat je veel herhaalt. In sommige onderzoeken lijken de resultaten zo op de conclusies dat je die twee maar beter kunt combineren. Bij andere onderzoeken is er een wat duidelijker onderscheid en kun je bij het beschrijven van de resultaten gewoon voor elke deelvraag twee zinnen opschrijven. Daarom is de volgende tip ook zo belangrijk:

Tip: Focus je bij de eerste versie niet te veel op de omvang. Het is vaak makkelijker en sneller wanneer je jezelf toestaat om een wat langere samenvatting te maken en die daarna in te korten.

5. Welke conclusies kunnen worden getrokken

Als het goed is heb je in het conclusie hoofdstuk kernachtig antwoord gegeven op de hoofdvraag van je onderzoek. Het makkelijkste is om die tekst te kopiëren naar de samenvatting. Als je alle onderdelen van je samenvatting hebt staan, kun je vervolgens kijken of de conclusie die je in de samenvatting hebt gekopieerd nog verder ingekort kan worden.

6. Wat de aanbevelingen zijn

Voor de lezer die zich beperkt tot de samenvatting is het niet altijd helder waar bepaalde aanbevelingen vandaan komen. Zorg ervoor dat het voor de lezer duidelijk is wat de relatie is met de conclusies.

Tip: Nadat je maanden bezig bent geweest met je scriptie is het soms lastig om afstand te nemen. Vraag daarom een vriend of vriendin om de scriptie samenvatting nog even voor je na te lezen.

 

Uiteraard kunnen wij dat ook doen voor je. Een van onze begeleiders -met verstand van zaken- kan naar je scriptie kijken voordat je hem inlevert. Dan ben je verzekerd van de puntjes op de i én een hoger cijfer.

Kijk hier voor meer scriptietips

Voorwoord scriptie

Wat moet er nou eigenlijk in je voorwoord van je scriptie?

Lees hier tips over het schrijven van een voorwoord in je scriptie.

Hoe schrijf je een voorwoord?

Net als de samenvatting is het voorwoord een soort visitekaartje van de scriptie.
Het voorwoord heeft twee doelen:

  1. Interesse wekken door de lezer wat te vertellen over waarom jij dit onderzoek hebt gedaan.
  2. Degene die hebben meegewerkt aan je onderzoek bedanken.

Don’ts voor een voorwoord

  • Een lang verhaal schrijven over hoe vreselijk moeilijk je je scriptie vond. De beoordelaar gaat dan de scriptie lezen met het idee: dat zal wel niet zo’n goede scriptie zijn. Ook naar je (toekomstige) werkgever maakt dit geen goede indruk.
  • Klagen over hoe slecht je bent begeleid tijdens de scriptie. Het is natuurlijk heel vervelend als dit is gebeurd. Maar aan de andere kant steken veel scriptiebegeleiders en beoordelaars extra tijd in jou als student als het scriptietraject om wat voor reden dan ook niet goed verloopt. Niet leuk voor hen om dan nog een keer terug te lezen hoe jij van ze baalt.

Opbouw van een voorwoord

  1. Je maakt in een of twee zinnen duidelijk waar jouw onderzoek over gaat. Je hoeft hier niet de doestelling en de hoofdvraag helemaal uit te schrijven en je onderzoeksresultaten te bespreken. Probeer kort en krachtig (twee zinnen) te beschrijven wat jij hebt onderzocht.
  2. Vertel iets meer over waarom jij dit onderzoek wilde doen. Je kunt je bijvoorbeeld erg betrokken voelen bij de cliënten waar het onderzoek over gaat. Of je vindt het onderwerp erg interessant. Misschien heb je wel ambitie om na je studie verder te gaan met het onderwerp in je baan of je eigen bedrijf.
  3. Bedankt degene die mee hebben gewerkt aan het onderzoek. Bedank in ieder geval de opdrachtgever van je onderzoek, de respondenten en de begeleider(s) van de opleiding. Soms wil je ook nog iemand uit je familie- of vriendenkring bedanken. Dat is zeker niet verplicht. Als dat voor jou overdreven voelt doe het dan niet. Heeft je partner een paar maandenlang veel meer voor het eten gezorgd omdat jij je scriptie wilde schrijven? Dan is een bedankje natuurlijk wel op zijn plaats.
  4. Sluit af met je voor- en achternaam en op een nieuwe regel de plaats en de datum.

Twijfel je toch nog? Laat ons weten waar je mee zit!

Kijk hier voor meer tips over bijvoorbeeld het schrijven van een samenvatting of je bronnenlijst

Aanleiding

De aanleiding van een hbo scriptie: hoe zorg je voor een goed begin?

Natuurlijk weet jij waarom je onderzoek doet. Het onderwerp is interessant. De organisatie is enthousiast. En zo niet: met dit onderzoek haal jij je hbo-diploma. Dat is duidelijk. Dat je bezig bent met het (her)schrijven van de inleiding en denkt: alle informatie staat er wel in, maar ‘is dit nou wat er in moet staan?’. Vooral die eerste pagina, wat is nou de aanleiding van je onderzoek? Herkenbaar? Graag geven je in deze blog wat aanwijzingen voor het schrijven van een aanleiding van een hbo scriptie.

De start van je onderzoek

Het eerste hoofdstuk van de scriptie is de inleiding. De inleiding begint met de aanleiding van het onderzoek (en eindigt met je hoofd- en deelvragen). De eerste paragraaf, de aanleiding, vormt dus het startpunt.

In de aanleiding geef je antwoord op de vraag: waarom is het belangrijk dat er hier nu onderzoek naar gedaan wordt?

Helaas wordt de aanleiding van een hbo scriptie wel eens vergeten of een beetje ‘weggemoffeld’, omdat het soms lastig is er precies de vinger op te leggen. De moeilijkheid bij de aanleiding kan zijn dat je deze niet zelf gevonden of ontdekt hebt. Als student ga je stage lopen, je krijgt een opdracht en daar gaat je scriptie over. Hoe bepaal je dan wat de aanleiding is van je onderzoek? In dit geval betekent aanleiding; de reden dat het onderzoek nodig en relevant is. Waarom dit onderzoek? En waarom nu?

Vaak ontstaat de aanleiding vanuit een probleem, een wens of een gebeurtenis. De aanleiding is de reden dat jij de opdracht tot onderzoek krijgt. Het is dus handig om na te vragen bij je opdrachtgever wat volgens hen de aanleiding is van het onderzoek. Je kunt ook zelf de aanleiding aandragen, bijv. als je interesse hebt in een bepaald onderwerp of een probleem of een gat in de markt hebt ontdekt.

Alternatief kan het ook zijn dat er een maatregel of programma geïmplementeerd is, waarvan de opdrachtgever graag wil weten of het effect heeft gehad. Daarnaast kunnen er gebeurtenissen zijn, zoals politieke verkiezingen of economische problemen, die een trigger zijn voor allerlei soorten onderzoek.

De aanleiding zou in principe één zin kunnen zijn. Uiteraard heeft het wel meer achtergrond en toelichting nodig. Zorg dat je in elk geval de volgende elementen behandelt: Waarom is het belangrijk dat er hier nu onderzoek naar gedaan wordt?

Je aanleiding van je scriptie kan om deze redenen belangrijk zijn:

  • het levert een bijdrage aan een maatschappelijk probleem
  • het vergroot de wetenschappelijke kennis op jouw vakgebied
  • het levert de opdrachtgever informatie op waarmee hij de organisatie beter kan laten functioneren

In veel hbo-scripties moet je daarom in een apart tussenkopje ‘de relevantie van het onderzoek’ duidelijk maken. Heb je in de aanleiding van een hbo scriptie al scherp neergezet waarom jouw onderzoek belangrijk is, dan kun je dat bij ‘relevantie van het onderzoek’ gemakkelijk uitwerken.

Relatie tussen je scriptie onderwerp en actualiteit

Je aanleiding wordt een stuk leuker en leesbaarder als je de relatie kunt leggen tussen jouw onderzoek en de actualiteit. Je kunt bijvoorbeeld starten met een opvallende bevinding uit recente literatuur. Of een bericht uit de krant gebruiken. Minder pakkend, maar ook goed, is het noemen van een wetswijziging. Kun je niets actueels vinden? Draai het dan om en laat zien dat iets al jaren een groot probleem is. Ook dat roept bij de lezer het gevoel op: het is goed dat daar nu wat aan gedaan wordt.

Onderbouw waarom er onderzoek nodig is

Om de brug te maken naar je hoofd- en deelvragen aan het einde van het hoofdstuk moet je niet alleen aangeven dat er nu een belangrijk probleem moet worden opgelost, maar ook dat onderzoek nodig is om dat probleem op te lossen. Je bent snel klaar als je schrijft: “er is weinig onderzoek naar gedaan, dus dat ga ik doen.” Dat kan zo zijn, maar bij een scriptie moet je altijd zaken onderbouwen…

  • Tip 1: Je aanleiding wordt nog sterker als je naar bronnen verwijst die aangeven dat op jouw onderzoeksgebied nog weinig onderzoek is gedaan of dat bepaalde zaken nog onduidelijk of tegenstrijdig zijn.
  • Tip 2: Ook vanuit de opdrachtgever kun je betogen dat onderzoek nodig is. Vaak signaleert de opdrachtgever wel een probleem, maar weet hij niet (zeker) wat de oorzaak ervan is en hoe het opgelost kan worden.
  • Tip 3 (tot slot: van groot naar klein) Het makkelijkste is om in je aanleiding van groot naar klein te werken. Je start bijvoorbeeld op het niveau van de maatschappij. Daarna ga je in op de specifieke literatuur en je sluit af met de organisatie. Dat laatste is extra handig, want dan heb je gelijk een mooi bruggetje naar de volgende paragraaf waarin je het probleem van de organisatie uit gaat diepen.

Voorbeeld van een aanleiding hbo scriptie:

Stel je voor dat je bij een welzijnsorganisatie onderzoek doet naar de begeleiding van licht verstandelijk beperkte cliënten met schuldenproblematiek. Hoe zou je dan je aanleiding kunnen beginnen? Een kort voorbeeld.

Sinds de invoering van de Wmo van 1 januari 2015 zijn gemeentes verantwoordelijk geworden voor de schuldhulpverlening aan alle inwoners (Rijksoverheid, 2014). Onderzoeken van Divosa (2017) en het Nibud (2017) laten zien dat het aantal huishoudens met problematische schulden is toegenomen sinds de gemeenten verantwoordelijk zijn voor de schuldhulpverlening. Uit onderzoek van Westhof, De Ruig en Kerckhaert (2015) blijkt dat kwetsbare groepen in de maatschappij, waaronder licht verstandelijk beperkten en mensen met psychische problemen, vier keer zo vaak in de schulden terecht komen. Ook organisatie Welzijn+ ziet het aantal cliënten met schuldenproblematiek toenemen. Uit gesprekken met medewerkers komt naar voren dat zij niet altijd goed weten hoe zij deze cliënten kunnen ondersteunen. Wel merken medewerkers dat cliënten veel stress ervaren en regelmatig hun geldzorgen met hen willen bespreken. Welzijn+ wil ervoor zorgen dat cliënten op alle leefgebieden volwaardig deel kunnen nemen aan de maatschappij. Om cliënten adequaat te kunnen ondersteunen wil de organisatie daarom onderzoek laten doen naar de wijze waarop zij cliënten met (dreigende) schuldenproblematiek beter kan begeleiden.

Twijfel je toch nog of de aanleiding van je onderzoek wel goed uit de verf komt? Kies voor onze scriptiehulp en weet dat je op de juiste weg zit!

Probleemanalyse

Probleemanalyse hbo scriptie – tips

Je kent het wel; je maakt ruzie met je vriendin/vriend/ouders en op een gegeven moment roept één van jullie: “Wat is nou eigenlijk het probleem?” Ook in je scriptie is deze vraag van cruciaal belang. Pas als het probleemgebied en de mogelijkheden helder zijn, kun je met een accuraat en passend onderzoeksvoorstel komen. Het scherp krijgen van je aanleiding is een goede eerste stap (zie aanleiding); een probleemanalyse voor je hbo scriptie maken is hier de voortzetting van. Het herkennen van het probleem en het maken van een goede probleemanalyse voor je scriptie is nog niet zo makkelijk, maar met onderstaande tips en uitleg helpen wij je op weg.

In drie stappen een goede probleemanalyse voor je hbo scriptie

Bij het maken van een probleemanalyse voor je hbo scriptie moet je in elk geval 3 dingen doen:

– praten met je opdrachtgever over hun visie op het onderwerp

– bronnen raadplegen; relevante informatie lezen en meerdere mensen uit het bedrijf spreken

– literatuur zoeken om je concepten te onderbouwen en te verklaren

I got 99 problems…

Zo simpel is het in de praktijk natuurlijk niet. Ten eerste zijn er vaak meerdere problemen tegelijk of liggen er andere problemen ten grondslag aan een ‘hoofd’ probleem. Een voorbeeld: De NS merkt dat er op bepaalde trajecten veel agressie voorkomt in de trein en wil dit terugdringen. Dan zijn er natuurlijk meerdere oorzaken van agressie te bedenken en aan te pakken. Hierdoor zijn er ook meerdere potentiële onderzoeken mogelijk. Je zal goed moeten nadenken over de kern van het probleem en overleg moeten plegen met de opdrachtgever. Zij hebben vaak een bepaalde focus.

Stel dat je ontdekt dat mensen agressief worden, als er geen toezicht (conducteur) is. Dan kun je gaan onderzoeken hoeveel nieuwe conducteurs er mogelijk zijn. Als de NS echter aangeeft daar geen geld voor te hebben, heeft het weinig zin om dit te onderzoeken. Zij willen bijvoorbeeld liever dat je je gaat richten op een ander aspect, zoals de inrichting van de coupé of het aanspreken van de reiziger.

Je kunt niet de hele wereld redden

Bovenstaand voorbeeld geeft gelijk een andere moeilijkheid weer van de probleemanalyse voor je scriptie, namelijk dat je vaak beperkt bent in hoeveel je kunt bijdragen: een onderzoek of bepaalde hoofdvraag kan het probleem verminderen of deels oplossen, maar kan niet het hele probleem doen verdwijnen. Hoeft dus ook niet!

Analyse vs. Onderzoek

Er bestaat een spanningsveld tussen hoe diepgaand een probleemanalyse kan zijn en hoe diepgaand het volgens de feedback van je begeleider zou moeten zijn. Je voert de probleemanalyse vaak uit vóór het daadwerkelijke onderzoek, maar ontkomt er niet aan om in termen van (mogelijke) oorzaken en gevolgen te spreken. Echter mag je nog geen verklaringen geven, want het is nog niet onderzocht. Dit is een lastige spagaat. Deze is deels te ondervangen door helder te zijn over wat je wel zeker weet en wat nog niet. De 6 W’s (zie hieronder) kunnen je daarbij helpen.

Wie, wat, waar, wanneer, waarom?

Er zijn een aantal vragen die je kunnen helpen bij het maken van de probleemanalyse voor je scriptie, de zogenoemde W-vragen (Verhoeven, 2007). Deze vragen zijn een leidraad, maar niet zaligmakend. Niet alle vragen zijn even relevant voor jouw probleem. Ook horen vragen soms bij elkaar of kan de volgorde beter anders. Onze toelichting helpt je om de vragen effectief in te zetten.

De W-vraag De toelichting
1.     Wat is het probleem? Iets is een probleem als de gewenste situatie afwijkt van de bestaande situatie. Een bedrijf wil meer geld of meer klanten, maar heeft dat nog niet. Een therapeut heeft een nieuwe therapie ontwikkeld, maar weet nog niet of deze effectief is.

 

2.     Wie heeft het probleem / voor wie is het een probleem? Er is minstens één betrokkene bij het probleem, maar vaak meer. Om aannemelijk te maken dat iets een probleem is voor iemand, moet gekeken worden naar de gevolgen voor diegene of die partij. Deze vragen (zie punt 3) hangen dus samen.
3.     Waarom is het een probleem? Wat zijn de gevolgen van het probleem?

 

Met deze eerste drie vragen krijg je voor het grootste deel inzicht in het probleem en het belang ervan. Met de volgende vragen ga je het probleem inkaderen/ afbakenen.
4.     Wanneer is het een probleem? Deze vraag is niet altijd noodzakelijk bij het vaststellen van het probleem, maar wel bij de afbakening van je onderzoek. Waar en wanneer doet het probleem zich vooral voor? (en dus: waar kun jij op inspelen?)
5.     Waar doet het probleem zich voor? Ook deze vraag moet je niet té letterlijk nemen en is niet altijd relevant. In het geval van de agressie in de trein bij de NS kun je bijv. kijken naar bepaalde trajecten waar meer agressie voorkomt dan andere. Dit is relevante informatie. Bij een probleem in een bedrijf kun je bijv. denken aan verschillende afdelingen, of geografische locaties.
6.     Wat is de aanleiding van het probleem (hoe is het ontstaan)?

 

Oorzaak-gevolg relaties. Wat is er evt. al aan gedaan om het probleem op te lossen? Waarom lukt dat wel/niet?

Als de vragen beantwoord zijn, kun je concluderen dat er onderzoek gedaan moet worden om eea nog beter te achterhalen. Gebruik de vragen als inspiratie, wees flexibel met de volgorde van opschrijven en vul aan met bronnen. Een goede zet is om de vragen voor te leggen aan je opdrachtgever en door te zoeken naar bronnen en informatie.

Vooronderzoek en bronnen

Het ontdekken van het probleem en inbedden in de context, kan gedaan worden aan de hand van vooronderzoek. Soms is het vooronderzoek een apart onderdeel, vaker is het een manier om de probleemanalyse voor je scriptie te maken (kijk goed naar de eisen van je opleiding). Dit vooronderzoek bestaat vaak uit het analyseren van bestaande informatie of het bevragen van mensen over het probleem. Je kan hiervoor gebruik maken van desk research, literatuuronderzoek en persoonlijke communicatie. In het voorbeeld van de NS ging het over agressie in de trein. Je kunt dan gegevens opvragen van het aantal geregistreerde incidenten in een bepaalde periode (desk research). Ook kun je kijken wat eigenlijk de definitie is van agressie (literatuuronderzoek). Daarnaast is het belangrijk, zoals eerder genoemd, om goed met je opdrachtgever te praten (persoonlijke communicatie). Al deze bronnen kun je gebruiken om de beweringen te staven die je doet in de probleemanalyse.

 

Voorbeeld van een Probleemanalyse voor hbo scriptie

Agressie in de trein komt steeds vaker voor. Het aantal incidenten bij de NS is in het tweede kwartaal van 2008 met 15 procent toegenomen. Op bepaalde probleemtrajecten is deze stijging nog extremer, zoals van Hoorn naar Alkmaar (280 procent) en van Schiphol naar Zaandam (100 procent).

Het is voor meerdere partijen van belang dat dit probleem aangepakt wordt, namelijk voor de NS, het personeel van de NS en treinreizigers. Ten eerste is het belangrijk voor het personeel en de reizigers dat het veilig is in de trein. Het is aannemelijk dat het personeel van de NS zich, door de toenemende agressie, minder veilig voelt op de werkplek. Ook voor reizigers is het belangrijk zich veilig te voelen; als dit niet het geval is, zullen ze minder vaak met de trein reizen. Voor de NS zelf is het belangrijk dat dit probleem opgelost wordt, zodat ze een positief imago krijgen en behouden.

Eerdere pogingen van de NS om agressie in de trein tegen te gaan waren succesvol; het probleem keerde echter terug toen er minder personeel ingezet werd. Een van de oorzaken is dus het gebrek aan toezicht: Als mensen het gevoel hebben minder in de gaten gehouden te worden zullen ze eerder bepaalde normen en (gedrags)regels overschrijden.

Omdat de toename van agressie vooral plaatsvond tussen april en juni zijn er andere oorzaken mogelijk: Het zou kunnen dat men in de zomer, als het warm is, agressiever is dan in de winter. Ook andere gebeurtenissen in de samenleving kunnen leiden tot meer agressie (zoals het feit dat Ajax dat jaar geen landskampioen werd). Om deze verklaringen uit te sluiten en het patroon van incidenten in kaart te brengen zijn gegevens van de NS nodig betreffende het aantal incidenten (per kwartaal) van de afgelopen jaren. Met hulp van de NS willen we het aantal incidenten op genoemde trajecten verlagen door het gedrag van de reizigers te veranderen.

Een bijbehorende hoofdvraag kan zijn: Welke interventies toegespitst op reizigers zijn effectief om agressie in de trein terug te dringen? Of Hoe kunnen we ervoor zorgen dat er minder agressie plaatsvindt in de trein?

De uiteindelijke conclusie van deze probleemanalyse is een kort en bondig geformuleerde hoofdvraag. Hier lees je meer over in de volgende blog: hoofdvraag.

Tips

  • Wees nieuwsgierig, roep de speurneus in jezelf op en bijt je vast in het onderwerp
  • Denk aan de 6 W’s en gebruik deze creatief (zie toelichting)
  • Onderbouw de probleemanalyse met gegevens en bronnen: lees bijvoorbeeld het jaarverslag van je organisatie, bekijk informatie op websites of in vaktijdschriften, praat met betrokkenen.
  • Spar er met een deskundig iemand over! Bijvoorbeeld een van onze scriptiebegeleiders

Doelstelling hbo scriptie

Doelstelling schrijven hbo scriptie mét voorbeelden

Nadat je de aanleiding en de probleemanalyse hebt geformuleerd, ga je de doelstelling schrijven van je hbo scriptie. In de doelstelling van je hbo scriptie moet komen te staan wat de opdrachtgever met dit onderzoek wil bereiken. Wat is nou een goede doelstelling hbo scriptie? Wij geven tips en voorbeelden.

Hoe schrijf je een goede doelstelling voor je scriptie?

Het doel van het onderzoek moet op logische wijze aansluiten bij de hoofdvraag van je onderzoek, die vaak daarna geformuleerd wordt. De hoofdvraag van het onderzoek is toegespitst op de oplossing van het probleem dat je beschreven hebt in de probleemanalyse. Het doel van het onderzoek heeft vaak de vorm van: meer kennis van probleem x, of meer inzicht in situatie y, zodat … bereikt kan worden.

Om wat voorbeelden te geven:

  • Het doel kan zijn dat er meer kennis moet komen over een bepaald onderwerp. Vaak constateer je in de probleemanalyse dat er kennis ontbreekt in de organisatie.
  • Of het doel is dat er meer inzicht moet komen naar knelpunten in de organisatie. Bijvoorbeeld bepalen welke factoren in de communicatie bijdragen aan het hoge verloop van klanten en het daarmee samenhangende omzetverlies.
  • Of dat er naar wordt gestreefd om tot een meer effectieve vorm van hulpverlening te komen, zodat er meer mensen geholpen kunnen worden.

Wat moet je juist niet doen

Het is bij de doelstelling niet bedoeling dat je gaat verwoorden hoe je dit onderzoek aan wilt gaan pakken. Dus niet: het doel van het onderzoek is dat je interviews wilt gaan houden, en literatuuronderzoek wilt gaan doen. Deze zaken dienen in de methoden van je scriptie aan de orde te komen.

Omdat de hoofdvraag moet aansluiten op de aanleiding en het doel van het onderzoek, is het ook belangrijk om aan te geven in het doel waar dit onderzoek uiteindelijk toe moet leiden. De hoofdvraag van het onderzoek sluit hier op aan en krijgt dan de formulering: hoe kan situatie y verbeterd worden, of wat is er voor nodig om probleem x op te lossen, zodat (en hier komt de aansluiting bij het doel) … bereikt kan worden.

Voorbeeld van een goede scriptie doelstelling en hoofdvraag

Doelstelling: Het doel van het onderzoek is om meer inzicht te krijgen in hoe het proces van besluitvorming rondom uithuisplaatsingen geoptimaliseerd kan worden om daarmee de veiligheid van de betrokken kinderen zoveel mogelijk te waarborgen.

Hoofdvraag: Wat is er nodig om binnen de organisatie van de opdrachtgever het proces rondom uithuisplaatsingen te optimaliseren, zodat de veiligheid van de kinderen zoveel mogelijk gewaarborgd wordt?

Hier lees je meer over het formuleren van een goede hoofdvraag

Hulp nodig? Vraag het ons

hoofdvraag onderzoeksvraag onderwerp scriptie hbo onderwijsinstelling

Hoofdvraag hbo scriptie voorbeeld

Hoofdvraag hbo scriptie formuleren, is het echt zo moeilijk?

Je hebt het misschien weleens gehoord of gelezen: het maken van een hoofdvraag is heel moeilijk. Of nog erger. Je begeleider maakt het maken vaan een hoofdvraag onmogelijk doordat hij elke keer een andere kant op wil. Totdat je weer bij de eerste onderzoeksvraag terug bent. En denkt: snap ìk het nu niet of is de begeleider het kwijt?

In deze blog gaan we kijken of het maken van een hoofdvraag echt zo moeilijk is.

We hebben 5  Nederlandstalige scripties geselecteerd van www.hbo-kennisbank.nl. Vervolgens hebben we de bovenste scriptie van de vijf grotere hbo-instellingen gedownload. Dit waren de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, de CHE, de Hogeschool Rotterdam, Windesheim en de HvA. Namen van studenten hebben we er maar niet bij vermeld. Het is al vervelend genoeg dat je naam en je scriptie voor eeuwig op internet staat.

5 keer voorbeeld hbo scriptie hoofdvraag

Voorbeeld hoofdvraag, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Op welke wijze kan het betrekken van het systeem bijdragen aan een geslaagd ontslag van patiënten op de PAAZ van het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis?

Voorbeeld hoofdvraag, CHE

Welke behoefte aan informatie en ondersteuning hebben zwakbegaafde ouders met kinderen van vier tot en met zes jaar oud op het speciaal basisonderwijs met betrekking tot het ochtend- en avondritueel. Hoe kan dit worden vormgegeven in een applicatie passend bij de doelgroep?’

Voorbeeld hoofdvraag, Hogeschool Rotterdam

In hoeverre zal de voorgestelde IFRS richtlijn met betrekking tot lease accounting invloed hebben op beursgenoteerde ondernemingen?

Voorbeeld hoofdvraag, Windesheim

In hoeverre is toepassing van de herziene taxonomie van Bloom bruikbaar voor het verkrijgen van inzichten met betrekking tot het determinerend karakter van geschiedenistoetsen vanwaar er een meer rechtmatige determinatie kan plaatsvinden binnen de brugklas van het Nuborgh College Lambert Franckens te Elburg?”

Voorbeeld hoofdvraag, HvA

Wat zijn bevorderende en belemmerende factoren voor de effectiviteit van de eerstelijns dieetbehandeling van ouderen van 55 jaar en ouder met obesitas?

 

Dit moet er in de hoofdvraag komen:

Aan de hand van bovenstaande voorbeelden van verschillende hogescholen zien we dat de volgende drie zaken in iedere hoofdvraag terug komen.

  1. In elke hoofdvraag is een onderzoeksdoelgroep opgenomen. Soms is die heel specifiek (zwakbegaafde ouders met kinderen van 4-6 jaar op het speciaal basisonderwijs). Soms algemeen (beursgenoteerde bedrijven). Als je een hoofdvraag maakt is het bepalen en afbakenen van zo’n groep een makkelijke en goede eerste stap. Hoe concreter hoe beter!
  2. Elke hoofdvraag heeft een of meer theoretische begrippen. Je ziet dat het hier wat lastiger wordt. Is ‘het betrekken van het systeem’ echt een term uit wetenschappelijk onderzoek waar je wat over in de literatuur kan vinden? De vraag over de IFRS richtlijn is bijvoorbeeld al veel duidelijker. Als je een hoofdvraag maakt is het soms even (door)zoeken naar het begrip wat het beste past bij je onderzoek -en waar voldoende literatuur over te vinden is.
  1. Er zijn verschillende typen hoofdvragen. Sommige beginnen met “in hoeverre”, andere met “wat”, of “welke”. Uiteindelijk gaat het er natuurlijk om dat je een goed antwoord kan geven op de hoofdvraag. Het type vraag doet er daarom ook toe. De vraag van de student van de Hogeschool Rotterdam, in hoeverre een richtlijn invloed zal hebben, lijkt lastig te beantwoorden. Je komt dan op een antwoord als ‘hierop waarschijnlijk wel, hierop waarschijnlijk niet’, maar zeker zullen wij het niet weten want het zal (toekomst) nog gaan gebeuren. Ook aan een ‘hoe’ of een ‘op welke wijze’ vraag kleven wat nadelen. Er zijn zoveel hoe’s en zoveel verschillende manieren om iets te doen, dat het lastig is om daar goed onderzoek naar te doen.

Makkelijker lijkt het -op basis van deze mini-analyse- dus om met ‘wat’ of ‘welke’ te beginnen. Dan wordt het antwoord wat concreter: “Dit is de informatie- en ondersteuningsbehoefte van de ouders” (CHE) of “deze factoren zorgen ervoor dat de dieetbehandeling effectiever is” (HvA).

Tips voor het opstellen van een hoofdvraag

Tot slot wat tips bij het slim opstellen van een hoofdvraag voor je hbo scriptie. Een aantal hoofdvragen op een rij zetten helpt om je eigen hoofdvraag op te stellen. Het bepalen van een onderzoeksdoelgroep is een goede eerste stap. Om de goede theoretische begrippen te kunnen bepalen is het vaak nodig om oriënterend literatuuronderzoek te doen. Als je een hoofdvraag hebt gemaakt is het belangrijk om te kijken of je deze ook goed kan beantwoorden (dit is een gouden tip!). Het type vraag dat je stelt kan ervoor zorgen dat een hoofdvraag gemakkelijker te beantwoorden is. Het maken van een hoofdvraag kost dus tijd en moeite, maar is geen onmogelijke opgave.

Kom je er nou toch niet helemaal uit? Kom dan met ons sparren. Het kan slim zijn om met iemand met verstand van zaken je vraag aan te scherpen!

Theoretisch kader hbo scriptie

Theoretisch kader hbo scriptie in 3 stappen

Wat we vaak zien als feedback van de opleiding bij het theoretisch kader:

“Het hangt als los zand aan elkaar”

“Het aantal wetenschappelijke bronnen is minimaal”

“Het ontbreekt aan diepgang en structuur”

Wat moet je met dit soort keiharde en vage kritiek op je theoretisch kader? Je gaat zoeken en komt er dan vaak achter dat het vanuit je opleiding niet duidelijk wordt. Niet zo gek dus dat je er flink mee kan worstelen!

In drie stappen een goed theoretisch kader voor je hbo scriptie

In deze blogs over het theoretisch kader gaan we in op de vraag: hoe moet het theoretisch kader (hbo scriptie) eruitzien? Of met andere woorden: wat is het kader van het theoretisch kader? We beantwoorden drie vragen:

  1. Uit hoeveel pagina’s bestaat het theoretisch kader en hoeveel bronnen heb ik nodig?
  2. Met welke kwaliteitscriteria moet ik rekening houden bij de selectie van bronnen?
  3. Hoe ziet de structuur van een theoretisch kader eruit?

Slimme tip: door een literatuurmatrix te gebruiken kun je op een overzichtelijke manier zorgen voor een stevig theoretisch kader. Meer daarover lees je in de blog over de literatuurmatrix.

Wil je zeker weten dat je theoretisch kader goed is? Vraag dan ons advies 

Hoeveel bronnen heb ik nodig?

Hoeveel pagina’s en bronnen heb ik nodig voor het theoretisch kader van mijn hbo scriptie?

Als je wilt weten hoeveel bronnen en hoeveel pagina’s je theoretisch kader moet bevatten van je scriptie? Lees dit dan even door (leestijd 10 min).

Allereerst een Rekensom: het aantal pagina’s

Stel dat je een gemiddelde scriptie schrijft van 35 pagina’s. De samenvatting, het voorwoord en de bijlages natuurlijk niet meegerekend.

 

Hoofdstuk Aantal pagina’s
Inleiding 5
Theoretisch kader 10
Onderzoeksmethoden 4
Resultaten 10
Conclusies en Aanbevelingen 4
Discussie 2
Totaal 35

Afgaande op de bovenstaande tabel, dan bestaat het theoretisch kader uit ongeveer tien pagina’s. Misschien vallen sommige hoofdstukken wat langer of korter uit. Het helpt om als richtlijn acht tot twaalf pagina’s voor je theoretisch kader aan te houden. Maar met veel theoretische begrippen in je hoofd- en deelvragen zit je eerder op twaalf pagina’s. Is je onderzoek qua theorie wat eenvoudiger, dan kan je theoretisch kader toe met 6 tot 8 pagina’s.

 

Rekensom 2: het aantal bronnen in je hbo scriptie

De meeste literatuurverwijzingen die je in de literatuurlijst opneemt, komen natuurlijk uit je theoretisch kader. Maar er zijn natuurlijk ook bronnen waar je in andere hoofdstukken naar verwijst. Denk bijvoorbeeld aan het jaarverslag dat je gebruikt om de organisatie van je opdrachtgever te beschrijven. Of nieuwsberichten die je aanhaalt als je de aanleiding van het onderzoek toelicht. Of verwijs je naar een boek over onderzoeksmethoden als je het soort steekproef beschrijft.

Welke bronnen heb je in je theoretisch kader nodig?

Heel belangrijk zijn de onderzoeken die in veel opzichten lijken op jouw onderzoek. Dat zijn dus onderzoeken die:

    • over dezelfde theoretisch begrippen gaan,
    • een vergelijkbare onderzoeksdoelgroep hebben,
    • wetenschappelijk zijn,
    • concrete resultaten beschrijven
    • en actueel zijn.

Naar dat soort onderzoeken wil je dus graag en veel verwijzen. 

Voorbeeld:

Je doet bijvoorbeeld een onderzoek naar sociale steun. Je wilt dan tot een zo goed mogelijk omschrijving of definitie van dat begrip komen. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat je dat zelf verzint, dus gebruik je verschillende bronnen om tot een zo goed mogelijke definitie te komen.

De literatuur onderscheidt verschillende definities van sociale steun. Niet elke auteur verstaat immers hetzelfde onder sociale steun. Ook hier wil je door de vergelijking van een aantal (3 tot 4) bronnen aan de lezer laten zien wat jij in jouw onderzoek verstaat onder de verschillende soorten sociale steun.

 

Daarnaast maak je in de scriptie gebruik van theorieën en / of modellen. Ook hier wil je graag een vergelijking maken tussen theorieën en tussen modellen, zodat je goed onderbouwd de beste en meeste geschikten voor jouw onderzoek kunt selecteren.

Voorbeeld:

Er zijn bijvoorbeeld verschillende theorieën over motivatie. Twee veelgebruikte theorieën zijn de zelfdeterminatietheorie van Deci & Ryan (1985) en de goal-settingtheorie van Locke en Latham (1990). Je wilt graag beide theorieën bespreken, zodat je een onderbouwde keuze kunt maken welke theorie centraal staat in jouw onderzoek. En of je misschien aspecten van die andere theorie ook meeneemt. Theorieën ontwikkelen zich immers. De oorspronkelijke zelfdeterminatietheorie is bijvoorbeeld door Deci en Ryan zelf aangepast. Maar andere onderzoekers hebben er net weer een andere invulling aan gegeven. De goal-setting theorie is gepubliceerd in 1990 nadat Locke en Latham al decennia bezig waren met het onderwerp motivatie en doelen stellen. Omdat theorieën en modellen in ontwikkeling zijn is het belangrijk om niet alleen naar de oorspronkelijke publicatie te kijken, maar ook naar recente wetenschappelijke literatuur.

Hieruit blijkt dat het dus belangrijk is om in het theoretisch kader bronnen met elkaar te vergelijken. Dat is ook precies de reden waarom je meer bronnen nodig hebt dan je misschien had gehoopt of verwacht.

Hoeveel bronnen heb je dan nodig in je theoretisch kader?

Stel je doet onderzoek naar de relatie tussen leiderschapsstijl en innovatief werkgedrag. In je theoretisch kader wil je dan twee theorieën over leiderschapsstijl opnemen. En je wilt daarnaast twee modellen bespreken die factoren beschrijven die van invloed zijn op innovatief werkgedrag. Hoeveel bronnen heb je dan in totaal nodig?

Type bron Benodigd aantal
 
Hoofdstuk 1 Inleiding
Allereerst minimaal twee bronnen met informatie over de organisatie 2
Daarbij drie bronnen die een paar algemene ontwikkelingen m.b.t. je onderwerp in de aanleiding beschrijven (en twee tot vier uit wetenschappelijke literatuur die je ook in je theoretisch kader bespreekt) 3
 
Hoofdstuk 2 Theoretisch kader
Start met drie bronnen om leiderschapsstijl te definiëren 3
Vier bronnen die aspecten beschrijven van leiderschap 4
Twee bronnen om innovatief werkgedrag te omschrijven 2
Drie bronnen die innovatief werkgedrag in een aantal onderdelen onderverdelen 3
Daarna twee tot drie bronnen die theorie A over leiderschapsstijl toelichten 2
Twee tot drie bronnen die theorie B over leiderschapsstijl toelichten 2
Verder twee tot drie bronnen die model A over innovatief werkgedrag bespreken 2
Twee tot drie bronnen die gaan over model B over innovatief werkgedrag bespreken. 2
Tot slot: vijf tot tien onderzoeken die gaan over de relatie tussen leiderschapsstijl en innovatief werkgedrag 5
Hoofdstuk 3 Onderzoeksmethoden
Boeken over onderzoeksmethoden 2
Totaal theoretisch kader 25
Totaal scriptie 32

Zoals je in de tabel ziet kom je al snel uit om best flink wat bronnen. Terwijl je tijdens het schrijven van je theoretisch kader erachter komt dat er nog veel meer theorieën zijn ontwikkeld die je niet bespreekt. En dat er ook nog eens veel meer dan tien recente wetenschappelijke onderzoeken zijn…

Daarom is het ook een theoretisch kader. Er wordt dus niet van je verwacht dat je álle belangrijke publicaties over jouw onderwerp in je onderzoek verwerkt. Maar wat er weer wel van je verwacht wordt is dat de bronnen van goede kwaliteit zijn. Lees daarom onze blog kwaliteitscriteria.

Zie je door de bomen het bronnenbos niet meer? Zorg dan voor meer overzicht met onze scriptiehulp.

zoektips scriptie

Zoektips voor bronnen

Zoektips voor bronnen in je scriptie in Google Scholar

Iedereen moet bronnen zoeken voor in zijn scriptie. En iedereen kan wel zoeken in Google. Maar bijna niemand kent deze slimme zoektips die niet alleen zorgen voor betere resultaten, maar je ook veel tijd gaan schelen!

Klik hier voor de tips als handige handout

Stel allereerst je voorkeuren in (linkerbalk in Scholar)

  • Gebruik liever geen artikelen ouder dan 5 jaar.
  • Sorteer op relevantie
  • Selecteer elke taal
  • Patenten en citaten kan je laten staan

Slimme zoektips voor het sneller vinden van relevantie bronnen voor je scriptie

  • De operator “+”. Veelgebruikte woorden (bijvoorbeeld lidwoorden), letters of cijfers worden gewoonlijk door Google genegeerd. Met de “+” geef je aan dat in dit geval het woord meegenomen mag worden in de zoekresultaten, zoals “+de Saussure”.
  • De operator “-”. Soms wil je dat een bepaald zoekwoord niet meegenomen wordt. Zo ben je misschien op zoek naar bronnen over autisme, maar wil je niets weten over autisme in het onderwijs. Dan gebruik je: “autism –education”.
  • Aanhalingstekens. Zoek je op een bepaald zinsdeel, zet dit zinsdeel dan tussen aanhalingstekens. Google zoekt dan alleen op dit exacte zinsdeel. Bijvoorbeeld: “lexicale variaties”.
  • De operator “OR”. Hiermee worden alle resultaten getoond die één of meer van de zoekwoorden bevatten, zoals “gestures OR body language”.
  • De operator “intitle”. Alleen de resultaten waarbij het zoekwoord in de titel van het document voorkomt worden weergeven, zoals bij “intitle:economy principle”.

Resultaten in Google Scholar

Je kunt vanuit de zoekresultaten op verschillende manieren de volledige tekst bekijken. In de rechterkolom staat vaak [PDF], [DOC], [HTML] of FULLTEXT (via je universiteit) vermeld. Dit zijn gemakkelijke links om direct naar het document door te klikken. Een andere optie is op de titel klikken, boven de beschrijving, waarmee je op een pagina komt met een link naar het document.

Lukt dit niet, dan kun je het nog proberen via de ‘alle versies’-link onder de beschrijving of de link ‘more’.

TIP
Je kan de gevonden artikelen opslaan in Google Scholar via ‘Mijn bibliotheek’. Je kunt deze activeren door linksboven je zoekbalk op ‘Mijn bibliotheek te klikken’. Let op: hier heb je wel een Gmail-account voor nodig.

 

Heb je nou zoveel (goede) bronnen gevonden dat je overzicht verliest? Gebruik dan de literatuurmatix.

Wil je weten hoe je de bronnen kan verwerken of heb je andere scriptievragen? Vertel het ons!